_1693980289.gif "#")
काठमाडौं/नेपालभर आजदेखि प्रकाश र उत्सवको पर्व तिहार विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। धनतेरस (धनत्रयोदशी) र यमदीपदानसँगै सुरु भएको तिहारलाई हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले मृत्युदेवता यमराज र धनका देवता कुबेरको आराधनाको रूपमा मनाउने गर्छन्।
धर्मशास्त्रविद्हरूका अनुसार आजको दिनदेखि दीप प्रज्वलन गरी यमदीपदान गर्नाले मृत्युपछि पनि आत्मालाई मुक्ति प्राप्त हुने विश्वास रहिआएको छ। यसै दिन धन, समृद्धि र स्वास्थ्यको कामना गर्दै धनतेरस मनाइन्छ।
यस वर्षको तिहारमा कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा एउटै दिन पर्न गई विशेष धार्मिक समायोजन आएको छ।
घर–घरमा शुभसम्पत्ति र सौभाग्यकी देवी लक्ष्मीको आराधना गर्दै साँझपख दीप प्रज्वलन गर्ने तयारी सुरु भइसकेको छ।
तिहारको अन्तिम दिन भाइटिका कात्तिक ६ गते मनाइनेछ। यस दिन दिदीबहिनीहरूले भाइहरूको दीर्घायु र समृद्धिको कामना गर्दै टीका–माला लगाउने र भाइहरूले पनि उपहार तथा आशीर्वाद दिने परम्परा रहँदै आएको छ।
तिहार सुरु भएपछि झिलिमिली बत्तीहरूले सजिएको छ। बजार, गल्ली र मठ–मन्दिरहरू रंगीन बत्ती, फूलमाला र रङ्गोलीले झकिझकाउ बनेका छन्।
साँझपख देउसी–भैलोको गीत र नृत्यले वातावरण थप उत्सवमय बनेको छ। बालबालिकादेखि युवासम्म समूह बनाएर घरघरमा देउसी–भैलो खेल्ने क्रम सुरु भइसकेको छ।
तर प्रशासनले रातको १० बजेपछि देउसी–भैलो नगर्न अनुरोध गर्दै सडकमा भीड र अव्यवस्था हुन नदिन आग्रह गरेको छ।
यस वर्ष “हरित तिहार, स्वच्छ वातावरण” भन्ने नारा सहित प्लास्टिक सामग्री प्रयोग नगरी परम्परागत माटोका दीया र बायोडिग्रेडेबल सजावट प्रयोग गर्न आह्वान गरिएको छ।
तिहारलाई “यमपञ्चक” पनि भनिन्छ।
यो पाँच दिनसम्म चल्ने पर्व क्रमशः काग तिहार, कुकुर तिहार, गाई तिहार (लक्ष्मीपूजा), गोवर्धन पूजा र अन्त्यमा भाइटिका गरी मनाइन्छ।
धन, माया, सद्भाव र प्रकाशको प्रतीक यो पर्वले मानवीय सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने विश्वास रहँदै आएको छ।
